LANJUTAN MATERI BIANTARA

 

TONG HILAP MATERINA DIBACA LEUWIH ALUS LAMUN DICUTAT DINA BUKU, TULIKEUN DIKOLOM KOMENTAR NAMI, KELAS, LAN JURUSAN! ATURNUHUN J

Pakeman Basa

            Diluhur hidep geus diajar ngeunaan babasan jeung paribasa. Babasan jeung paribasa teh kaasup kana kabeungharan basa Sunda, leuwih heureutna kaasupna kana pamakeman basa. Ari pakeman bas ateh nyaeta wanguna basa anu husus tur mandiri satra hartina nu dikandung teu bisa dihartikeun sajalantrahna nurutkeun harti tatabasa atawa unsur-unsur pangwangunana. Dumasar kana watesan di luhur pakeman  basa teh ngabogaan sababaraha ciri, diantara wae :

a.       Ungkara basa anu husus tur mandiri;

b.      Winangun kalimat atawa gundukan kecap anu gaeus matok;

c.       Susunan kecap-kecapna teu bisa dirobah;

d.      Kecap-kecapna teu bisa diganti atawa dilemeskeun;

e.       Harti nu dikandung magrupa harti injeuman;

f.       Harti nu dikandung mangrupa babandingan siloka lakuning hirup manusa;

g.      Hartina nu dikandungna teu bisa dihartikeun sajalantrahna nurutkeun harti tata basa atawa harti nu dikandung ku unsur-unsurna.

 

Anu kaasup akan pamakeman basa the lain ngan babasan jeung paribasa wungkul, tapi aya deui nu sejenna saperti kekecapan, rakitan latip, cacandran, candrasangkala, caturrangga, uga, repok, jeung panyaraman.

Babasan, nyaeta kecap atawa gundukan kecap (frasa) anu ngandung harti jeung maksduna geus matok sarta ngandung harti injemuan atawa kiasan. Contona:

1.      Hampang birit = babari dititah

2.      Gede hulu = sombong

3.      Buntut kasiran = koret, medit

 

Paribasa, nyaeta ungkaran basa winangun kalimah anu harti jeung maksudana geus matok sarta ngandung harti babandingan minangka siloka lakuning hirup manusa. Eusi paribasa bisa mangrupa wawaran luang, pangjurung laku alus, jeung panyaram lampah salah.

 

Contona:

1.                  Adat kakurung ku iga = tabeat mah hese dipiceunna atawa dirobahna.

2.                  Anjing ngagonggong kalong = mikahayng nu pamohalan bisa laksan.

3.                  Gindi pikir belang baying = goring hate, resep nyilakakeun batur.

 

Kekecapan atawa kecap kiasan, nyaeta kecap-kecap atawa gundukan kecap anu geus jadi omongan-omongan atawa kailaharan, setengah babasan, umumna ngandung harti injeuman.

Contona:

1.                  Dinangna-nengne = dipiara

2.                  Teu eleh geleng = teu eleh kakuatan

3.                  Paeh pikir = teu aya kahayang

4.                  Ngeupeul = koret atawa medit

5.                  Awal ahir = engke ka hareup

 

Rangkitan lantip, nyaeta susunan kecap atawa ungkaran kalimah anu dihartikeun henteu sacerewelana, tapi ku kabiasaan make dadasar kalantipan.

Contona:

1.                  Nyai, panggedeankeun kompor. (Anu digedean the lain komporna, tapi seuneuna).

2.                  Jang, pangmegatkeun sado kosong. (Sado kosong the nyaeta sado nu euweuh panumpangna, tapi aya kudaan jeung aya kusiran).

 

Cacandraan, nyaeta panataan kana pasipatan tempat anu dibalibirrkeun, diucapkeun ku karuhun urang jauh samemeh  kajadian. Contona :

1.      Bandung heurin ku tangtung. (Bandung gegek padumukna)

2.      Sumedang ngarangrangan. (Sumedang kungsi dipingpin ku lain turunan Sumedang, waktu Raden Kusumahdinata (Raden Jamu) masih alit keneh).

 Candrasangkala, nyaeta kaweruh ngeunaan taun kajadian hiji perkara anu dibalibirkeun tur make Taun Saka. Runtuyanana ilaharna dibalikkeun. Ari bedana Taun Saka jeung Taun Masehi the 78 taun.

Contona:

1.      Panca Pandawa Ngemban Bumi.

   5         5            2           1

1255 Taun Saka, nyaeta ngadegna Karajaan Pajajarann. Lamun dirobah kana Taun Masehi, kudu Ditambah 78 taun. 1255 + 78 = 1333.  Jadi, ngadegna Karajaan Pajajaran teh 1333 Masehi.

2.      Nora Catur Sagara Wulan

0            4          4         1

 

            Titimangsa ditulisna naskah kuno Sanghyang Siksakandang Karesian, nyaeta 1440 Saka. Lamun diitung kana taun Masehi, 1440 + 78 taun = 1518 Masehi.

            Uga, nyaeta sabangsa ramalan ngeunaan maju mundurna kaayaan nagara, anu diucapken ku karuhun urang jauh samemeh kajadian. Contohna :

1.      Sunda nanjung mun nu pundung ka Cikapundung geus balik deui.

(Urang Sunda bakal nanjung atawa undak harkat darajatna lamun kapribadian jeung tangtungan urang Sunda geus balik deui ka dirina).

2.      Sunda nanjung mun pulung geus turun ti Galunggung.

(Tatar Sunda jeung masarakatna bakal nanjung atawa luhur harkat darajatna lamun pulang (cahaya Ilahi) geus asup kana diri urang Sunda).

 


Komentar

  1. Nama: Ferisna Saputra
    Kelas : XII BDP 1
    Assalammualaikum ibu
    naon anu Harti nu dikandung magrupa harti injeuman?Naon anu dimaksud injeuman ibu?

    BalasHapus
  2. Nama : Asti Rahmawati
    Kelas : XII Multimedia

    Kalau yg sdh mencatat dibuku tulis, dikumpulkan atau tdk Bu catatannya??

    BalasHapus
    Balasan
    1. Nama: Chusnul Chotimah
      Kelas: XII OTKP3
      Bu apa itu Nora Catur Sagara Wulan

      Hapus
    2. lu ngapa bales punya dia sih nul

      Hapus
  3. Nama : Widiastuti
    Kelas : XII Otkp3

    Bu naon anu Harti Bandung heurin ku tangtung

    BalasHapus
  4. Nama : Rusita amalia putri
    Kelas : XII OTKP1

    Naon anu dimaksud rangkitan latip Bu?

    BalasHapus
  5. Nama: siti karunia
    Kelas: XII OTKP 1

    Bu, naon maksud kaasup kana kabeungharan basa Sunda, leuwih heureutna kaasupna kana pamakeman basa. Ari pakeman bas ateh nyaeta wanguna??

    BalasHapus
  6. Nama : Sri Nova Safitri
    Kelas : XII OTKP 1

    BalasHapus
  7. Nama : Linda Wati
    Kelas : XII OTKP 3

    Bu, Naon anu dimaksud Winangun kalimat atawa gundukan kecap anu gaeus matok?

    BalasHapus
  8. Nama : Salman Alfarisi
    Kelas : XII MultiMedia

    Saya coba memahaminya dengan membaca diulang dan diartikan dikamus..
    Karna bahasa sunda sulit dipahami kaya dia:'

    BalasHapus
  9. Nama : Fatimah nur zahra
    Kelas : XII BDP 2

    Bu,naon Hartina Ungkara basa anu husus tur mandiri?

    BalasHapus
  10. Nama : Muhammad Fauzi
    Kelas : XII Bdp1

    naon anu dimaksud Lantip ngahudangkeun

    BalasHapus
  11. Nama:Nuraidah
    Kelas:XII BDP 1

    Bu,naon ari nu disebut titimangsa surat teh?

    BalasHapus
  12. Nama:teni kosasih
    Kelas:Xll BDP¹

    Naon anu di maksud rangkitan ratib bu?

    BalasHapus
  13. Nama: Selvi Awalia
    Kelas : XII otkp3


    Bu, naon dimaksud Winangun kalimat atawa gundukan kecap anu gaeus matok?

    BalasHapus
  14. NAMA : putri andira
    KELAS : 12 OTKP 1

    Ini klo udh dicatat, dikumpulin atau engga bu?

    BalasHapus
  15. Nama : Muhammad luky
    Kelas : Xll Mm

    Bu, naon anu di maksud sajalantrahna ?

    BalasHapus
  16. NAMA : NADYA APRIYANI
    KELAS : XII OTKP1

    Bu arti Cacandraan teh naon?
    Bu setelah dicatat dikumpulin atau ngga?

    BalasHapus
  17. NAMA : aulia septiana
    KELAS : 12 OTKP 1

    assalamualaikum bu naon harti injeuman ??

    BalasHapus
  18. NAMA: SEVTIYAH
    KELAS: XII OTKP3

    Bu naon artina kabeungharan

    BalasHapus
  19. Nama : Siti Nur Aisah
    Kelas : XII Otkp 3

    Bu, Winangun kalimat atawa gundukan kecap anu gaeus matok maksudnya apa?

    BalasHapus
  20. Nama : Cabaiti
    Kelas : XII otkp 3

    BalasHapus
  21. Nama : aisyah hani
    Kelas : XII BDP1

    Bu, rangkitan latip teh naon nya?

    BalasHapus
  22. Nama : Nurmeydi Aprilia
    Kelas : XII bdp3

    Bu, naon arti Sumedang ngarangrangan?

    BalasHapus
  23. Naon anu dimaksud rangkitan latip bu?
    Fahri ramadhan
    XIIBDP1

    BalasHapus
  24. Nama : Santi Amelia
    Kelas : XII BDP 1

    Bu,Naon anu dimaksud rangkitan ratib?

    BalasHapus
  25. Nama : Lala mutiara
    Kelas : XII bdp 1

    Bu kecap kecap teh naon bu??

    BalasHapus
  26. Nama: Mario Adjie Pratama
    Kelas :XII MM

    Pakeman basa teh sok di sebut oge Bu?

    BalasHapus
  27. Nama : Aryoaprilianto
    Kelas : XII OTKP1

    BalasHapus
  28. Nama : Sri Nova Safitri
    Kelas : XII OTKP 1

    Sudah dicatat, dikumpulkan ga bu?

    BalasHapus
  29. Nama : Fika Nurmayanti
    Kelas : XII MM

    BalasHapus
  30. Nama : Anisa triyana
    Kelas : XII BDP 3

    Bu Naha paribasa Jeung babasan penting pisan dilakukeun ?

    BalasHapus
  31. Nama : nurulaini
    Kelas : XIIbdp3


    Bu naon anu Harti Bandung heurin ku tangtung

    BalasHapus
  32. Nama: siti alfariza azim
    Kelas: XII BDP3
    Kalimat winangun atau gundukan kata itu artinya apa Bu?

    BalasHapus
  33. Nama:Jihan Rahmania
    Kelas: XII-OTKP3

    Bu, naon dimaksud Winangun kalimat atawa gundukan kecap anu gaeus matok?

    BalasHapus
  34. Nama : Komala Sari
    Kelas : XII BDP 2

    BalasHapus
  35. Nama: Albiansyah
    Kelas: XII OTKP 3

    Bu naon artina rangkitan lantip Jeung Cacandraan

    BalasHapus
  36. Nama: Nila Citaresmi
    Kelas: XII OTKP3

    BalasHapus
  37. Nama : Sharikha Qamara
    Kelas : XII OTKP 3

    BalasHapus
  38. Nama : SOPIAN HARDIAN
    Kelas : XII BDP 3

    kana watesan di luhur pakeman basa teh ngabogaan sababaraha ciri, diantarana :

    Winangun kalimat atawa gundukan kecap anu gaeus matok, naon nu dimaksudna bu?

    BalasHapus
  39. Bu naon arti ngan babasan?

    Nama: Sabina alifah.k
    Kelas: XII BDP 1

    BalasHapus
  40. Bu, naon dimaksud Winangun kalimat atawa gundukan kecap anu gaeus matok?

    Nama : Muhammad Rizky
    Kelas. : XII BDP 3

    BalasHapus
  41. Naon anu dimaksud rangkitan latip Bu?

    Nama : Novita Ramadhani
    Kelas : XII Otko3

    BalasHapus
  42. assalamualaikum bu punten
    abdi

    MAULANA
    12 OTKP 3

    bade bertanya naon sih bu perbedaan babasan jeung paribasa?

    hatur nuhun ibuuu cantikkk

    BalasHapus
  43. Bu,Naon anu dimaksud rangkitan ratib?

    BalasHapus
  44. Nama: jaenuriah
    Kelas: XII Otkp3

    Bu,Naon anu dimaksud rangkitan ratib?

    BalasHapus
  45. Nama : Ade nurul saskia
    Kelas : XII BDP3

    Bu Naha paribasa Jeung babasan penting pisan dilakukeun ?

    BalasHapus
  46. Nama: Chacha mudrika
    Kelas: XII OTKP3

    BalasHapus

  47. Nama:sultan faizal
    Kelas: XII BDP3


    Bu, naon teh anu maksud na di winangun di rangkita ratib?

    BalasHapus
  48. Nama: Rohmy Yulastri
    Kelas: XII otkp3

    dibalibirrkeun naon bu?

    BalasHapus
  49. Nama : Nurul sefrianti
    Kelas : XII OTKP 3

    BalasHapus
  50. Nama : Devi Oktavia
    Kelas : XII BDP 3

    Naon anu dimaksud mangrupa babandingan siloka lakuning hirup manusia teh?

    BalasHapus
  51. Nama : Sheila amelia
    Kelas : XII Bdp2

    Bu, kunaon susunan kecap-kecap na teu bisa dirobah?

    BalasHapus
  52. Bu naon artinya gundukan Jeung kecap?

    BalasHapus
  53. Nama: Suci Rahayu
    Kelas: XII bdp 1

    Naon anu dimaksud ngandung harti injeuman?

    BalasHapus
  54. Nama : Dhea Hana Safitri
    Kelas : XII OTKP1

    BalasHapus
  55. Nama : Awaludin Togar
    Kelas : XII MM

    Bu,Naon anu dimaksud rangkitan ratib?

    BalasHapus
  56. Nama : Azkia nur afiani
    Kelas : XII bdp 1

    Naon anu dimaksud rangkitan latip?

    BalasHapus
  57. Nama. : Dea fitri anggraini
    Kelas. : XII OTKP 1

    Bu,Naon anu dimaksud rangkitan ratib?

    BalasHapus
  58. Nama:mohammad fauzan hadi.p
    Kelas:XII BDP3

    Bu, Naon anu dimaksud rangkitan latip?

    BalasHapus
  59. Nama: m.zaenuri
    Kelas : 12 otkp2

    BalasHapus
  60. Nama: Ayu Rahayu
    kelas: 12 bdp2

    Bu naon artina rangkitan lantip Jeung Cacandraan?

    BalasHapus
  61. Aji Nursyadilah
    Kelas : XII MM

    BalasHapus
  62. Nama : Winda Marleni
    Kelas : XII MM

    Bu Naha paribasa Jeung babasan penting pisan dilakukeun ?

    BalasHapus

Posting Komentar

Postingan populer dari blog ini

GUGURITAN JEUNG PUPUH

BIANTARA (PIDATO)

Tugas harian