LANJUTAN MATERI BIANTARA
TONG
HILAP MATERINA DIBACA LEUWIH ALUS LAMUN DICUTAT DINA BUKU, TULIKEUN DIKOLOM
KOMENTAR NAMI, KELAS, LAN JURUSAN! ATURNUHUN J
Pakeman Basa
Diluhur hidep geus diajar ngeunaan babasan jeung
paribasa. Babasan jeung paribasa teh kaasup kana kabeungharan basa Sunda,
leuwih heureutna kaasupna kana pamakeman basa. Ari pakeman bas ateh nyaeta
wanguna basa anu husus tur mandiri satra hartina nu dikandung teu bisa
dihartikeun sajalantrahna nurutkeun harti tatabasa atawa unsur-unsur
pangwangunana. Dumasar kana watesan di luhur pakeman basa teh ngabogaan sababaraha ciri, diantara
wae :
a.
Ungkara basa anu husus tur mandiri;
b.
Winangun kalimat atawa gundukan kecap
anu gaeus matok;
c.
Susunan kecap-kecapna teu bisa dirobah;
d.
Kecap-kecapna teu bisa diganti atawa
dilemeskeun;
e.
Harti nu dikandung magrupa harti
injeuman;
f.
Harti nu dikandung mangrupa babandingan
siloka lakuning hirup manusa;
g.
Hartina nu dikandungna teu bisa
dihartikeun sajalantrahna nurutkeun harti tata basa atawa harti nu dikandung ku
unsur-unsurna.
Anu
kaasup akan pamakeman basa the lain ngan babasan
jeung paribasa wungkul, tapi aya
deui nu sejenna saperti kekecapan, rakitan latip, cacandran, candrasangkala,
caturrangga, uga, repok, jeung panyaraman.
Babasan,
nyaeta kecap atawa gundukan kecap (frasa) anu ngandung harti jeung maksduna
geus matok sarta ngandung harti injemuan atawa kiasan. Contona:
1.
Hampang
birit = babari dititah
2.
Gede
hulu = sombong
3.
Buntut
kasiran = koret, medit
Paribasa,
nyaeta ungkaran basa winangun kalimah anu harti jeung maksudana geus matok sarta
ngandung harti babandingan minangka siloka lakuning hirup manusa. Eusi paribasa
bisa mangrupa wawaran luang, pangjurung laku alus, jeung panyaram lampah salah.
Contona:
1.
Adat
kakurung ku iga = tabeat mah hese dipiceunna atawa
dirobahna.
2.
Anjing
ngagonggong kalong = mikahayng nu pamohalan bisa laksan.
3.
Gindi
pikir belang baying = goring hate, resep nyilakakeun batur.
Kekecapan atawa kecap
kiasan, nyaeta kecap-kecap atawa gundukan kecap anu geus jadi omongan-omongan
atawa kailaharan, setengah babasan, umumna ngandung harti injeuman.
Contona:
1.
Dinangna-nengne
= dipiara
2.
Teu
eleh geleng = teu eleh kakuatan
3.
Paeh
pikir = teu aya kahayang
4.
Ngeupeul
= koret atawa medit
5.
Awal
ahir
= engke ka hareup
Rangkitan lantip,
nyaeta susunan kecap atawa ungkaran kalimah anu dihartikeun henteu
sacerewelana, tapi ku kabiasaan make dadasar kalantipan.
Contona:
1.
Nyai, panggedeankeun kompor. (Anu digedean the lain komporna, tapi
seuneuna).
2.
Jang, pangmegatkeun sado kosong. (Sado
kosong the nyaeta sado nu euweuh panumpangna, tapi aya kudaan jeung aya
kusiran).
Cacandraan,
nyaeta panataan kana pasipatan tempat anu dibalibirrkeun, diucapkeun ku karuhun
urang jauh samemeh kajadian. Contona :
1.
Bandung
heurin ku tangtung. (Bandung gegek padumukna)
2.
Sumedang
ngarangrangan. (Sumedang kungsi dipingpin ku lain
turunan Sumedang, waktu Raden Kusumahdinata (Raden Jamu) masih alit keneh).
Candrasangkala, nyaeta kaweruh ngeunaan taun
kajadian hiji perkara anu dibalibirkeun tur make Taun Saka. Runtuyanana
ilaharna dibalikkeun. Ari bedana Taun Saka jeung Taun Masehi the 78 taun.
Contona:
1.
Panca
Pandawa Ngemban Bumi.
5
5 2 1
1255
Taun Saka, nyaeta ngadegna Karajaan Pajajarann. Lamun dirobah kana Taun Masehi,
kudu Ditambah 78 taun. 1255 + 78 = 1333.
Jadi, ngadegna Karajaan Pajajaran teh 1333 Masehi.
2. Nora Catur Sagara Wulan
0 4
4 1
Titimangsa
ditulisna naskah kuno Sanghyang
Siksakandang Karesian, nyaeta 1440 Saka. Lamun diitung kana taun Masehi,
1440 + 78 taun = 1518 Masehi.
Uga, nyaeta sabangsa ramalan ngeunaan
maju mundurna kaayaan nagara, anu diucapken ku karuhun urang jauh samemeh
kajadian. Contohna :
1.
Sunda
nanjung mun nu pundung ka Cikapundung geus balik deui.
(Urang
Sunda bakal nanjung atawa undak harkat darajatna lamun kapribadian jeung
tangtungan urang Sunda geus balik deui ka dirina).
2.
Sunda
nanjung mun pulung geus turun ti Galunggung.
(Tatar
Sunda jeung masarakatna bakal nanjung atawa luhur harkat darajatna lamun pulang
(cahaya Ilahi) geus asup kana diri urang Sunda).
Nama: Ferisna Saputra
BalasHapusKelas : XII BDP 1
Assalammualaikum ibu
naon anu Harti nu dikandung magrupa harti injeuman?Naon anu dimaksud injeuman ibu?
Nama : Asti Rahmawati
BalasHapusKelas : XII Multimedia
Kalau yg sdh mencatat dibuku tulis, dikumpulkan atau tdk Bu catatannya??
Nama: Chusnul Chotimah
HapusKelas: XII OTKP3
Bu apa itu Nora Catur Sagara Wulan
lu ngapa bales punya dia sih nul
HapusNama : Widiastuti
BalasHapusKelas : XII Otkp3
Bu naon anu Harti Bandung heurin ku tangtung
Nama : Rusita amalia putri
BalasHapusKelas : XII OTKP1
Naon anu dimaksud rangkitan latip Bu?
Nama: siti karunia
BalasHapusKelas: XII OTKP 1
Bu, naon maksud kaasup kana kabeungharan basa Sunda, leuwih heureutna kaasupna kana pamakeman basa. Ari pakeman bas ateh nyaeta wanguna??
Nama : Sri Nova Safitri
BalasHapusKelas : XII OTKP 1
Nama : Linda Wati
BalasHapusKelas : XII OTKP 3
Bu, Naon anu dimaksud Winangun kalimat atawa gundukan kecap anu gaeus matok?
Nama : Salman Alfarisi
BalasHapusKelas : XII MultiMedia
Saya coba memahaminya dengan membaca diulang dan diartikan dikamus..
Karna bahasa sunda sulit dipahami kaya dia:'
Nama : Fatimah nur zahra
BalasHapusKelas : XII BDP 2
Bu,naon Hartina Ungkara basa anu husus tur mandiri?
Nama : Muhammad Fauzi
BalasHapusKelas : XII Bdp1
naon anu dimaksud Lantip ngahudangkeun
Nama:Nuraidah
BalasHapusKelas:XII BDP 1
Bu,naon ari nu disebut titimangsa surat teh?
Nama:teni kosasih
BalasHapusKelas:Xll BDP¹
Naon anu di maksud rangkitan ratib bu?
Nama: Selvi Awalia
BalasHapusKelas : XII otkp3
Bu, naon dimaksud Winangun kalimat atawa gundukan kecap anu gaeus matok?
NAMA : putri andira
BalasHapusKELAS : 12 OTKP 1
Ini klo udh dicatat, dikumpulin atau engga bu?
Nama : Muhammad luky
BalasHapusKelas : Xll Mm
Bu, naon anu di maksud sajalantrahna ?
NAMA : NADYA APRIYANI
BalasHapusKELAS : XII OTKP1
Bu arti Cacandraan teh naon?
Bu setelah dicatat dikumpulin atau ngga?
NAMA : aulia septiana
BalasHapusKELAS : 12 OTKP 1
assalamualaikum bu naon harti injeuman ??
NAMA: SEVTIYAH
BalasHapusKELAS: XII OTKP3
Bu naon artina kabeungharan
Nama : Siti Nur Aisah
BalasHapusKelas : XII Otkp 3
Bu, Winangun kalimat atawa gundukan kecap anu gaeus matok maksudnya apa?
Nama : Cabaiti
BalasHapusKelas : XII otkp 3
Nama : aisyah hani
BalasHapusKelas : XII BDP1
Bu, rangkitan latip teh naon nya?
Nama : Nurmeydi Aprilia
BalasHapusKelas : XII bdp3
Bu, naon arti Sumedang ngarangrangan?
Naon anu dimaksud rangkitan latip bu?
BalasHapusFahri ramadhan
XIIBDP1
Nama : Santi Amelia
BalasHapusKelas : XII BDP 1
Bu,Naon anu dimaksud rangkitan ratib?
Nama : Lala mutiara
BalasHapusKelas : XII bdp 1
Bu kecap kecap teh naon bu??
Nama: Mario Adjie Pratama
BalasHapusKelas :XII MM
Pakeman basa teh sok di sebut oge Bu?
Nama : Aryoaprilianto
BalasHapusKelas : XII OTKP1
Nama : Sri Nova Safitri
BalasHapusKelas : XII OTKP 1
Sudah dicatat, dikumpulkan ga bu?
Nama : Fika Nurmayanti
BalasHapusKelas : XII MM
Nama : Anisa triyana
BalasHapusKelas : XII BDP 3
Bu Naha paribasa Jeung babasan penting pisan dilakukeun ?
Nama : nurulaini
BalasHapusKelas : XIIbdp3
Bu naon anu Harti Bandung heurin ku tangtung
Nama: siti alfariza azim
BalasHapusKelas: XII BDP3
Kalimat winangun atau gundukan kata itu artinya apa Bu?
Nama:Jihan Rahmania
BalasHapusKelas: XII-OTKP3
Bu, naon dimaksud Winangun kalimat atawa gundukan kecap anu gaeus matok?
Nama : Komala Sari
BalasHapusKelas : XII BDP 2
Nuraini shifa maharani
BalasHapusXII BDP2
Nama: Albiansyah
BalasHapusKelas: XII OTKP 3
Bu naon artina rangkitan lantip Jeung Cacandraan
Nama: Nila Citaresmi
BalasHapusKelas: XII OTKP3
Nama : Sharikha Qamara
BalasHapusKelas : XII OTKP 3
dih ga nanya masaan
HapusNama : SOPIAN HARDIAN
BalasHapusKelas : XII BDP 3
kana watesan di luhur pakeman basa teh ngabogaan sababaraha ciri, diantarana :
Winangun kalimat atawa gundukan kecap anu gaeus matok, naon nu dimaksudna bu?
Nama:Yulinda
BalasHapusKelas :XII BDP2
Bu naon arti ngan babasan?
BalasHapusNama: Sabina alifah.k
Kelas: XII BDP 1
Bu, naon dimaksud Winangun kalimat atawa gundukan kecap anu gaeus matok?
BalasHapusNama : Muhammad Rizky
Kelas. : XII BDP 3
Naon anu dimaksud rangkitan latip Bu?
BalasHapusNama : Novita Ramadhani
Kelas : XII Otko3
teu aya naon naon
Hapusikam hiu makan tomat ilopyu mamatt
Hapusassalamualaikum bu punten
BalasHapusabdi
MAULANA
12 OTKP 3
bade bertanya naon sih bu perbedaan babasan jeung paribasa?
hatur nuhun ibuuu cantikkk
Bu,Naon anu dimaksud rangkitan ratib?
BalasHapusNama: jaenuriah
BalasHapusKelas: XII Otkp3
Bu,Naon anu dimaksud rangkitan ratib?
Nama : Ade nurul saskia
BalasHapusKelas : XII BDP3
Bu Naha paribasa Jeung babasan penting pisan dilakukeun ?
Nama: Chacha mudrika
BalasHapusKelas: XII OTKP3
BalasHapusNama:sultan faizal
Kelas: XII BDP3
Bu, naon teh anu maksud na di winangun di rangkita ratib?
Nama: Rohmy Yulastri
BalasHapusKelas: XII otkp3
dibalibirrkeun naon bu?
Nama : Nurul sefrianti
BalasHapusKelas : XII OTKP 3
Nama : Devi Oktavia
BalasHapusKelas : XII BDP 3
Naon anu dimaksud mangrupa babandingan siloka lakuning hirup manusia teh?
Nama : Sheila amelia
BalasHapusKelas : XII Bdp2
Bu, kunaon susunan kecap-kecap na teu bisa dirobah?
Bu naon artinya gundukan Jeung kecap?
BalasHapusNama: Suci Rahayu
BalasHapusKelas: XII bdp 1
Naon anu dimaksud ngandung harti injeuman?
Nama : Dhea Hana Safitri
BalasHapusKelas : XII OTKP1
Nama : Awaludin Togar
BalasHapusKelas : XII MM
Bu,Naon anu dimaksud rangkitan ratib?
Nama : Azkia nur afiani
BalasHapusKelas : XII bdp 1
Naon anu dimaksud rangkitan latip?
Nama. : Dea fitri anggraini
BalasHapusKelas. : XII OTKP 1
Bu,Naon anu dimaksud rangkitan ratib?
Nama:mohammad fauzan hadi.p
BalasHapusKelas:XII BDP3
Bu, Naon anu dimaksud rangkitan latip?
Nama: m.zaenuri
BalasHapusKelas : 12 otkp2
Nama: Ayu Rahayu
BalasHapuskelas: 12 bdp2
Bu naon artina rangkitan lantip Jeung Cacandraan?
Aji Nursyadilah
BalasHapusKelas : XII MM
Nama : Winda Marleni
BalasHapusKelas : XII MM
Bu Naha paribasa Jeung babasan penting pisan dilakukeun ?